LEEFWERELD WEEFWERELD
Van jeukrups tot soort die hier hoort: een andere kijk op onze natuur

©Rik van der Linden
De Belgisch-Nederlandse film 'Een gemeenschap van leven' won eind 2025 overtuigend de publieksprijs op het Wildlife Film Festival in Rotterdam: hij kreeg de hoogste score ooit van het publiek. In de film toont ecoloog en filosoof Matthijs Schouten hoe kwetsbaar én veerkrachtig onze natuur is, en hoe mens en natuur onlosmakelijk verweven zijn. En dat maakt duidelijk wat los bij de kijkers. De film maakt deel uit van het Europese project LIFE Eikenprocessierups, dat werd getrokken door de provincie Antwerpen. Het project onderzocht hoe we de eikenprocessierups op natuurlijke wijze onder controle kunnen houden.
De natuurfilm plaatst de eikenprocessierups in een breder perspectief. Waar de rups soms bekendstaat als ‘jeukrups’, toont de film hoe de inheemse rups deel uitmaakt van ons ecosysteem. De boodschap is helder: als we de rups niet louter als plaag zien, maar als schakel in een gemeenschap van leven, kunnen we leren omgaan met tijdelijke overlast én de biodiversiteit versterken. Dat vraagt een andere kijk op beheer en meer ruimte voor natuur in onze leefomgeving.
“De publieksprijs is de mooiste eer die we konden krijgen”
Kathleen Verstraete – expert eikenprocessierups provincie Antwerpen
Verhaal van verbinden
“De publieksprijs is de mooiste eer die we konden krijgen”, vertelt Kathleen Verstraete, expert eikenprocessierups bij de provincie Antwerpen. “De film kreeg van het publiek een score van 4,9/5, de hoogste ooit op het filmfestival. Met het LIFE-project, én met deze film, willen we mensen en beleidsmakers raken en doen nadenken over hoe we met onze natuur omgaan. Hopelijk leidt dat tot een gedragsverandering in het huidige natuurbeheer en de inzet van duurzamere technieken. Hoewel dat niet altijd nodig is, worden eikenprocessierupsen bijvoorbeeld nog vaak bestreden met biociden die schadelijk zijn voor andere soorten.”
De natuurfilm laat op indrukwekkende wijze zien hoe alles in de natuur met elkaar verbonden is. Filmmaker Rik van der Linden en ecofilosoof Matthijs Schouten nemen de kijker mee in het universum van de zomereik en zijn bewoners, van vogels en insecten tot de eikenprocessierups. Ze tonen niet alleen de schoonheid van dit ecosysteem, maar ook de rol van de mens. Zo leggen ze de link naar actuele maatschappelijke thema’s, zoals hoe we als mens omgaan met onze natuur. Geen verhaal over angst en overlast, maar een nieuwe blik op onze plek in het ecosysteem.
Filmmaker Rik van der Linden vertelt: “De eik is een sleutelsoort waar duizenden organismen van afhankelijk zijn: insecten en schimmels, maar ook vogels. Als je al dat leven ziet, besef je dat zo’n eik geen object is, maar een heel ecosysteem. Als ik daarna laat zien dat zo’n boom wordt bestreden met gif, dan hoop ik dat dat bij de kijker binnenkomt — niet in het hoofd, maar in het hart.”

©Rik van der Linden
Bekijk de film en laat je inspireren
De film heeft inmiddels honderden mensen bereikt in Nederland en België en zet aan tot denken over onze omgang met natuur in onze leefomgeving. Een actueel en belangrijk thema, nu verschillende plant- en diersoorten onder druk staan en we in tijden van klimaatverandering leven.
Op de website van het project vind je een overzicht van de geplande vertoningen. Wil je de film liever zelf bekijken of vertonen? Je kunt hem opvragen via een mailtje naar info@eikenprocessierups.life
Het internationale LIFE-project ‘Ecologisch beheer van de eikenprocessierups zonder het gebruik van biociden’ werd geleid door de provincie Antwerpen (BE) en is een samenwerking met het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek EV INBO (BE), de provincies Limburg (BE), Gelderland (NL) en Noord-Brabant (NL) en de gemeente Sittard-Geleen (NL). Het project ontving financiële steun van het LIFE-programma van de Europese Unie (LIFE19 ENV/BE/000102).

Meer weten?

Kathleen Verstraete
Expert eikenprocessierups provincie Antwerpen
Deel dit artikel