FREQUENTLY GIVEN ANSWER
Buiten leren in de winter, kan dat? En hoe pak je dat aan?
Bij ‘MOS - duurzame scholen’ is het een vaak terugkerende vraag van leerkrachten en lokale besturen die inzetten op vergroende schooldomeinen. Buiten leren klinkt vanzelfsprekend in de herfst, de lente en de zomer. Maar wat in de wintermaanden, als het koud, nat of grijs is? Het antwoord is eenvoudiger dan je denkt door de winter te zien als een leerlandschap vol kansen.
Het frequente antwoord van de provincie
De winter is geen pauzeknop voor buiten leren, integendeel. De natuur komt tot rust, structuren worden zichtbaarder en kinderen bewegen automatisch meer om warm te blijven. Buiten leren in de winter verhoogt de weerbaarheid en concentratie van leerlingen, stimuleert beweging en frisse lucht en zorgt voor verwondering in de natuur, ook zonder bloemen of bladeren. Winterweer vraagt geen nieuwe methodes, wel een andere, open blik: dan wordt elke buitenruimte een klaslokaal.
Wat kan je zoal doen met je klas?
Sporen zoeken
Modder, nat gras of rijm maken sporen zichtbaar. Welke dieren liepen hier voorbij? Van wie is dat pootafdrukje? Sporen zoeken stimuleert observeren, redeneren en samenwerken.
Bomenonderzoek
Zonder bladeren zie je pas hoe uniek bomen zijn. Knoppen, schors, takstructuren: ideaal om te vergelijken, te benoemen en te tekenen.
Vogels spotten
De winter is hét seizoen om vogels te observeren. In kale bomen zijn ze zichtbaarder en komen ze vaker dichterbij, op zoek naar voedsel. Maak zelf een voederhuisje en lok de vogels naar je toe. Door even stil te staan, te kijken en te luisteren leren leerlingen aandachtig waarnemen en respectvol omgaan met de natuur.
Beweging als motor voor leren
Buiten leren in de winter is automatisch actief leren. Wandelen, meten, natuurlijke materialen verzamelen of kleine opdrachten in beweging houden leerlingen warm én gefocust.
Hoe overtuig je collega’s (en ouders)?
Steeds meer scholen trachten buiten leren te integreren in het schoolbeleid. Dat is best een uitdaging en vraagt veel van het schoolteam. MOS helpt hen op weg met enkele uitgewerkte materialen: een stappenplan voor een goede buitenles, de buitenles moodmeter en de buitenleskalender zijn handige hulpmiddelen die ook in de winter van pas komen.
Buiten leren in het PIME
Liever buiten leren op locatie? Dat kan onder meer in de verschillende groendomeinen van de provincie Antwerpen en het PIME in Lier. In het Provinciaal Instituut voor Milieu Educatie kan je activiteiten boeken voor basis- en secundair onderwijs (inclusief OKAN-onderwijs). Ook in de winter staan heel wat leerrijke natuureducatieve workshops op het programma. Leer je leerlingen duurzaam om te gaan met water, onthul de winterse trukendoos van de natuur of keer het bos binnenstebuiten. De gevarieerde activiteiten op het PIME laten leerlingen buiten leren op een interactieve leuke manier.
En dat weer? We geloven sterk in deze eenvoudige waarheid: er bestaat geen slecht weer, enkel kledij die niet aangepast is aan het weer. Communiceer daarom tijdig en duidelijk naar ouders toe: laagjes, regenjas, stevige schoenen.
Met de juiste kledij, een actieve aanpak en een open blik wordt elke buitenruimte – van speelplaats tot park – ook in de winter een plek waar leren, bewegen en verwonderen hand in hand gaan. Dus: sjaal en handschoenen aan, muts op, jas dicht en naar buiten! De winter heeft meer te bieden dan je denkt.
